Günlük İlham Yazılar

Heykel Hangi Sanat Dalı? Antropolojik Bir Perspektiften İnceleme Kültürler, insanların dünyayı nasıl algıladıkları, anlamlandırdıkları ve kendilerini ifade ettikleri derin bir yansıma sunar. İnsanlık tarihi boyunca farklı topluluklar, kendilerine ait kimlikleri, ritüelleri ve sembollerle varlıklarını inşa ettiler. Bir antropolog olarak, farklı kültürlerde sanatın rolünü, insan toplumlarının evrimine nasıl etki ettiğini keşfetmek, her zaman büyüleyici bir yolculuktur. Bugün, sizleri heykelin dünyasına, kültürlerin çeşitliliği bağlamında bir keşfe davet ediyorum. Peki, heykel hangi sanat dalıdır ve kültürel perspektiflerden nasıl farklı anlamlar taşır? Heykel ve Sanat Dalları Heykel, genellikle üç boyutlu formda yaratılan sanat eserlerine verilen isimdir. Bu sanat dalı, yüzyıllardır insanların estetik ifadelerinin bir…

Protestanlık ne zaman ortaya çıktı? Zamanın ötesinde bir reformun hikayesi Ben her zaman tek bir gerçeğe değil, farklı bakış açılarına inanmışımdır. Dinler tarihiyle ilgilenen biri olarak da Protestanlığın sadece bir “tarihsel olay” değil, aslında bir insan bilinci devrimi olduğunu düşünüyorum. Bu yazıda, Protestanlığın ortaya çıkışını hem küresel hem de yerel gözlerle inceleyeceğiz: Avrupa’nın felsefî laboratuvarından, günümüz toplumlarının ruhuna kadar uzanan bir yolculuk. Protestanlık, 16. yüzyılda doğdu; ama etkisi, insanın Tanrı ile ilişkisini doğrudan kurma cesaretine sahip olduğu her çağda hissedildi. Kimi için bir isyan, kimi için bir yenilenme… Protestanlık, insanın kendi inancını sahiplenme kararlılığının tarihidir. Başlangıç noktası: 1517 ve Wittenberg…

Meçhul Kadın Filmi Kaç Yılında Çekildi? Yanlış Sorunun Doğru Cevabı Şu: “İki Kez!” Kusura bakmayın ama bu soruyu tek bir tarihle cevaplamak yanlış. “Meçhul Kadın” adı Türkiye sinema tarihinde iki ayrı filme ait: Biri 1955’te Lütfi Ö. Akad’ın siyah-beyaz melodramı; diğeri 1970’te Duygu Sağıroğlu’nun Fatma Girik ve Kadir İnanır’lı versiyonu. Yani mesele “kaç yılında?” değil, “hangisi?”. Bu ayrımı görmezsek hem sinema tarihini düzleştiririz hem de kadın temsiline dair kritik bir tartışmayı ıskalarız. ([IMDb][1]) 1955 yapımı, Alexandre Bisson’un “Madam X”inden uyarlanan ve Lale Oraloğlu’nun sürüklediği ağır bir melodramdır. 1970 uyarlamasıysa Nermin’in terk ediliş ve hayatta kalma mücadelesine odaklanır; toplumsal baskı, sınıf…

Güneş Sistemi Nasıl Oluştu? Antropolojik Bir Bakışla Kozmosun Hikayesi Bir antropolog olarak, insan kültürlerinin evrene bakışındaki çeşitlilik beni her zaman büyülemiştir. Her toplum, gökyüzüne baktığında yalnızca yıldızları değil, kendi kimliğini, köklerini ve yaşam döngüsünü görür. “Güneş sistemi nasıl oluştu?” sorusu, modern bilimin konusu olduğu kadar, insanlığın binlerce yıldır süren kültürel merakının da merkezindedir. Çünkü insan, kendini anlamak için önce gökyüzüne bakmıştır. Kozmosu Anlamlandırmak: Kültürlerin Ortak Ritüeli Antropolojiye göre, her kültürün evreni anlama biçimi, o toplumun kimliğinin bir yansımasıdır. Güneş sistemi kavramı, modern bilimin doğuşundan çok önce mitlerde, ritüellerde ve sembollerde yaşam bulmuştu. Eski Mısır’da Güneş tanrısı Ra’nın gökyüzünde bir kayıkla…

Gümrük Limiti Ne Kadar? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir İnceleme Güç, iktidar ve toplumsal düzen, toplumların şekillenmesinde temel etkenlerdir. Bir siyaset bilimci olarak, güç ilişkilerinin hem bireylerin hayatını hem de devletin işleyişini nasıl dönüştürdüğünü anlamaya çalışmak, benim için büyük bir anlam taşır. Gümrük limitleri, genellikle ekonomik bir düzenleme olarak kabul edilse de, aslında toplumsal yapıları, iktidar ilişkilerini ve vatandaşlık anlayışlarını şekillendiren bir araçtır. Bu yazıda, gümrük limitlerinin siyasal anlamını, iktidar ilişkilerini, kurumların rolünü ve ideolojilerin toplumsal etkilerini tartışacağız. Aynı zamanda, erkeklerin stratejik, güç odaklı bakış açıları ile kadınların demokratik katılım ve toplumsal etkileşim odaklı bakış açılarını harmanlayarak, gümrük limitlerinin toplumsal cinsiyetle…

Kaparo Ne Kadar Verilir? (Gerçek Hayattan, Samimi Bir Rehber) Bir hayali paylaşalım: Aylarca aradığın o evi buldun, düğün mekânı mis gibi, ya da elindeki arabanın alıcısı “ciddi” görünüyor. Masaya oturuyorsun ve o sihirli kelime geliyor: kaparo. Peki ne kadar vermeli? Kaç lira “ciddiyet” gösterir, ne kadarı gereksiz risk olur? Gel, bunu birlikte, hem kalpten hem akıldan konuşalım. Kısa Cevap (Ama Önemli Nüanslarla) Türkiye’de kanunen sabit bir kaparo oranı yok. Tutarı taraflar belirler. Piyasa pratiğinde ise: Düşük riskli ve kısa vadeli rezervasyonlarda: sabit küçük tutarlar (ör. 1.000–10.000 TL aralığı). Hizmet ve organizasyon (düğün, fotoğraf, tadilat): toplam bedelin %10–20’si. Gayrimenkul kiralama/satış gibi…

Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Daire Başkanlığı Ne İş Yapar? Toplumsal Bir Bakış Toplumsal yapıları ve bireylerin birbirleriyle olan etkileşimlerini anlamaya çalışan bir araştırmacı olarak, bazen en sıradan görünen kavramların bile derin sosyolojik anlamlar taşıdığını fark ediyorum. Her bir toplumsal pozisyon, yalnızca bireysel bir rolü değil, aynı zamanda kolektif değerleri, kültürel pratikleri ve toplumsal normları yansıtır. Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Daire Başkanlığı gibi bir pozisyon ise, sadece teknolojinin yönetilmesiyle ilgili bir görev olmaktan çok, toplumsal etkileşimi, kültürel dönüşümü ve ekonomik gelişmeleri şekillendiren kritik bir işlevi yerine getirir. Bu yazıda, Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Daire Başkanlığı’nın toplumsal açıdan ne gibi roller üstlendiğini…

Aşırı Hız Ne Demek? Tarihsel Arka Planı ve Güncel Tartışmalar Giriş: Hızın Toplumsal ve Hukuki Yansımaları Hız, modern yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Ancak hızın sadece bir fiziksel kavram olmadığını, aynı zamanda toplumsal ve hukuki bir olgu olduğunu kabul etmek gerekir. Trafikte aşırı hız, yalnızca bir kural ihlali değil; aynı zamanda bireylerin özgürlük, sorumluluk ve güvenlik anlayışlarını şekillendiren bir fenomendir. Peki, aşırı hız ne demektir ve tarihsel olarak nasıl bir evrim geçirmiştir? Bu yazıda, aşırı hızın tarihsel arka planını ve günümüzdeki akademik tartışmalarını inceleyeceğiz. Tarihsel Arka Plan: İlk Uygulamalar ve Hukuki Düzenlemeler Aşırı hızın hukuki bir ihlal olarak kabul…

Kanunî Hangi Ülkeleri Aldı? “Fetih listeleri”nin çekim gücü ve kör noktaları Doğrudan söyleyeyim: “Kanunî hangi ülkeleri aldı?” diye başlayan her cümle, tarihle değil millî egoyla flört eder. Evet, haritalar büyüdü; ama bu büyümenin etik bedelleri, idari karmaşası ve kısa ömürlü zaferleri neden konuşulmuyor? Gelin fetih romantizmini bir kenara bırakıp soğukkanlı, ama cesur bir muhasebe yapalım. Kısa cevap: Kanunî Sultan Süleyman döneminde Osmanlı; Belgrad (1521), Rodos (1522), Orta Macaristan’ın büyük kısmı ve Budin (1541), Irak-ı Arap (Bağdat 1534; Basra 1546), Kuzey Afrika kıyılarında Trablus (1551) ve Cezayir üzerinde Osmanlı himayesini pekiştirdi; Yemen kıyıları ile Habeş (Kızıldeniz batı kıyıları)nda kaleler ve sancaklar…

Kan Basıncının Arttığını Nasıl Anlarız? “Belirti Avcılığı” Yanılgısını Kırmanın Zamanı Önce tartışmayı ateşleyelim: Baş ağrısı = yüksek tansiyon mu, yoksa alıştığımız bir şehir efsanesi mi? Hadi net konuşalım: “Kan basıncım yükseldiğini hissediyorum” cümlesi kulağa özgüvenli geliyor ama çoğu zaman hatalı. Evet, bazı insanlarda çarpıntı, baş dönmesi, burun kanaması görülebilir; ama hipertansiyonun en tartışmalı gerçeği şu: Çoğu zaman belirti vermez. Bu yüzden “belirti avcılığı”yla oyalanmak yerine, veriyle yüzleşmek gerekiyor. Peki gerçekten kan basıncının arttığını nasıl anlarız? Cihazla. Gerisi çoğu zaman tahmin, bazen de tesadüf. “Başım ağrıyor, demek ki tansiyonum yüksek” kısa yolu cazip; ama kanıt temelli yaklaşım, ölçüm cihazını gösterir. Hisler…